Avrupa Hareketlilik Haftası, kentleri ve belediyeleri sürdürülebilir ulaşım tedbirleri almaya ve desteklemeye teşvik etmek amacıyla, her yıl 16-22 Eylül tarihleri arasında dünyanın birçok ülkesinde kutlanan bir Avrupa Komisyonu girişimidir.
Avrupa Komisyonu öncülüğünde 2002 yılından bu yana sürdürülebilir kentsel hareketlilik için Avrupa şehirleri ve kasabaları bir hafta boyunca etkinlikler, yarışmalarla kutlamaya davet edilir. Etkinlikler 16 Eylül’de başlar ve 22 Eylül’de Dünya Otomobilsiz Yaşam Günü ile sona erer.
Her yıl ülkemizde de 16-22 Eylül tarihleri arasında kutlanan Avrupa Hareketlilik Haftası (European Mobility Week) süresince, belediyelerin ulaşım planlamasının ve toplu ulaşım sisteminin geliştirilmesi, bisiklet ve yaya yollarının artırılması, vatandaşlarına ise bireysel araçlar yerine alternatif ulaşım metotlarıyla seyahat etmesinin teşvik edilmesi amaçlanır. 16 Eylül tarihi aynı zamanda BM’nin 19 Aralık 1994’de gerçekleştirdiği 92. Oturumu’nda alınan karar doğrultusunda,” Uluslararası Ozon Tabakasını Koruma Günü” ilan edildi.
Avrupa Hareketlilik Haftası 2025 Teması
Avrupa Hareketlilik Haftası (16-22 Eylül 2025) teması “Mobility for Everyone” — yani “Herkes için Hareketlilik”.
Bu tema, ulaşımın sadece belli bölgelere ya da belli koşullara özgü olmaması gerektiğini, sürdürülebilir ulaşım çözümlerinin gelir, yerleşim yeri, cinsiyet ya da engellilik durumu dikkate alınmaksızın herkese açık olması gerektiğini vurguluyor. Bu hafta boyunca kentler, aktif ulaşım (yürüyüş, bisiklet), toplu taşıma, temiz ulaşım teknolojileri ve ulaşım altyapısını daha kapsayıcı hale getirmek üzerine denemeler ve projeler yapıyor.
“Taşıma yoksulluğu” (transport poverty) kavramı ön planda: insanların ulaşım seçenekleri olmadığı ya da maliyetinden dolayı erişemedikleri durumlar.
Tema, ulaşımın sadece teknik bir mesele olmadığını; sosyal adalet, çevre ve kapsayıcılıkla çok bağlantılı olduğunu vurguluyor. Yürüyüş, bisiklet, toplu taşıma gibi alternatif, temiz ve akıllı ulaşım biçimlerini herkes için geçerli kılmak amaçlanıyor.
TRAP dernek başkanımız Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı Hareketlilik sohbetleri paneline konuşmacı olarak katıldı ve Ulaşımdan kaynaklanan hava kirliliğine dikkat çekti. Araç emisyonlarının özellikle şehirlerde dış ortam hava kirliliğinin ana kaynaklarından biri olduğunu vurguladı.
Otomobilsiz Kent Günü
1990’lar boyunca resmi olmayan otomobilsiz yaşam günleri kutlandı ve ilk resmi küresel ölçekte Otomobilsiz Kent Günü (Car-Free Day 2000 yılında başlatıldı. Başta AB ülkeleri olmak üzere bugün dünya çapında 40’dan fazla ülke ve birçok büyük şehir ve yerleşim yerinde bu gün, ana yollarını kapatıyor ve bu yolları yürüyüş ve bisiklet etkinlikleriyle dolduruyor.
Dünya Otomobilsiz Yaşam Günü ile ilgili olarak dünyanın her yerinde gerçekleşen bir dizi önemli olay meydana gelmiştir. Bu, 1956’da hem Belçika’da hem de Hollanda’da ilk araçsız Pazar günlerinin gerçekleştiği zamanı içerir.
1992’de Ottawa’da Auto-Free Ottawa adlı bir haber bülteni başlamıştı. Daha yakın zamanlarda ise, 2019’da, Londra’nın merkezindeki 25 km’den fazla yol, o zamanın belediye başkanı Sadiq Khan tarafından Dünya Otomobilsizlik Günü onuruna kapatılmıştı.
“Arabadan in, bisiklete bin”
